NHẬP KHẨU Ô TÔ VỀ VIỆT NAM : Không thiếu rào cản

84

NHẬP KHẨU Ô TÔ VỀ VIỆT NAM : không thiếu rào cản

Thông tư 20/2011, thuế nhập khẩu lên tới 120% hay Nghị định 116/2017 mới được công bố là những “vật cản” khiến xe nhập khẩu không thể ồ ạt vào nước ta.

Từ sau Đổi mới năm 1995, phát triển ngành công nghiệp ô tô luôn là ưu tiên hàng đầu trong các chiếc lược phát triển kinh tế của Việt Nam. Cũng chính bắt đầu từ thời gian này Việt Nam liên tục đón nhận các liên doanh Nhật vào xây dựng nhà máy do Chính phủ muốn đưa ngành lắp ráp, sản xuất ô tô thành ngành mũi nhọn thay vì nhập khẩu xe ô tô nguyên chiếc.

Nhiệm vụ của các ngành, các bộ liên quan trong hơn 2 thập kỉ qua là bằng gọi cách phải ngăn cản, giảm lượng xe nhập khẩu xuống để tạo thị trường cho dòng xe lắp ráp nội địa phát triển. Hàng rào đầu tiên được xây nên để ngăn cản sự xâm thực của dòng xe nhập là thuế nhập khẩu, sau đó là nhiều hàng chắn khác được áp dụng như Nghị định 116, Thông tư 20 hay đề xuất thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) mới. Cách cửa để dòng xe nhập về thị trường Việt ngày càng bị thắt chặt hơn.

I. Thuế nhập khẩu

NHẬP KHẨU Ô TÔ VỀ VỀ VIỆT NAM : Hàng loạt rào cản
NHẬP KHẨU Ô TÔ VỀ VỀ VIỆT NAM : Hàng loạt rào cản

 

Ô tô nhập khẩu và “Con đường chông gai” vào Việt Nam trong 2 thập kỉ qua​

Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam sau 5 năm hình thành, đến năm 2002 đã có tới 11 liên doanh sản xuất, lắp ráp ô tô. Tuy nhiên, sản lượng lắp ráp rất thấp, chỉ đạt khoảng 20.000 xe/năm mà trong đó xe sang chiếm phần lớn với toàn bộ phụ tùng được nhập khẩu. So với nhu cầu thị trường lúc bấy giờ, số hãng lắp ráp là quá nhiều.

Hiện thực này khiến động lực hạn chế xe nhập khẩu của Chính phủ càng tăng lên. Bộ Tài chính trong năm này đã đề xuất tăng thuế nhập khẩu xe hơi đối với loại xe tải dưới 5 tấn và xe chở người dưới 50 chỗ lên 120% thay vì 100% như trước đó.

Thuế nhập khẩu những năm sau đó luôn được duy trì ở mức cao từ 90 đến 100%. Tình trạng này kéo dài đến năm 2007 khi Việt Nam gia nhập WTO. Bộ Tài chính đã phải điều chỉnh thuế ô tô nhập về 80%-70%-60% do yêu cầu hội nhập và dưới những áp lực về cam kết đa phương. Tuy nhiên, ngay năm 2008 sau đó với lý do hạn chế lượng xe gia tăng, gây ảnh hưởng xấu đến giao thông, mức thuế xe nhập đã được Bộ điều chỉnh về lại mức 70%.

Theo đó, kỳ vọng của Chính phủ là mức thuế cao sẽ khiến giá xe nhập và xe lắp ráp nội địa có sự chênh lệch rõ rệt giúp tạo khoảng trống để dòng xe lắp ráp phát triển. Tuy nhiên, sự thật trái ngược hoàn toàn với mong đợi khi xe lắp ráp cũng tăng giá theo xe nhập khiến khách hàng là người cuối cùng bị thiệt.

Thuế nhập khẩu xe hơi đến nay tại Việt Nam vẫn được duy trì mức 70%. Tuy nhiên một số trường hợp có quy định riêng như theo Hiệp định ATIGA, xe nhập khẩu từ ASEAN đạt tỉ lệ nội địa hóa nội khối từ 40% trở lên thì chịu mức thuế 0%. Luật này làm nhiều liên doanh chuyển sang nhập xe về bán thay vì lắp ráp như trước khiến chính phủ lại vội vã tìm cách ngăn cản xe nhập ồ ạt vào Việt Nam.

II. Thông tư 20/2011

Ô tô nhập khẩu và "Con đường chông gai" vào Việt Nam trong 2 thập kỉ qua 1

Chính phủ quyết định phê duyệt đề xuất cho phép nhập khẩu xe hơi cũ vào năm 2006

Thị trường ô tô năm 2006 ghi nhận sự kiện lịch sử khi Chính phủ quyết định phê duyệt đề xuất cho phép nhập khẩu xe hơi cũ. Ban đầu người tiêu dùng cũng mơ về những chiếc xe giá rẻ cỡ 5.000 đến 10.000 USD nhưng ngay lập tức đã phải vỡ mộng vì biểu thuế tuyệt đối cao chót vót. Sau khi khai báo, giá xe cộng thêm thuế cao hơn tới 200-700%. Theo tuyên bố của Bộ Tài chính thì xe ô tô cũng nằm trọng diện không khuyến khích tiêu dùng.

Mặc dù vậy, khi kinh tế dần phát triển, lượng xe lắp ráp, sản xuất trong nước không đủ đáp ứng nhu cầu của người dân về sự phong phú cũng như chất lượng nên dòng xe nhập khẩu vẫn phát triển đều. Trước năm 2011, những mẫu xe Đài Loan, Mỹ… từ dòng xe phổ thông đến những mẫu xe hạng sang đều ồ ạt được nhập về nước, khiến số lượng showroom kinh doanh xe nhập tăng chóng mặt. Tâm lý chung của người dân lúc bấy giờ vẫn “sính ngoại” và tin tưởng xe nhập có chất lượng tốt hơn, đáng với số tiền bỏ ra nhiều hơn.

Tuy nhiên, tình trạng này cũng không diễn ra được lâu khi Bộ Công thương vào năm 2011 đã ban hành Thông từ 20 quy định chỉ các đại lý chính hãng mới được nhập xe ô tô mới về nước. Hiện trạng này, hoàn toàn ngăn cản những mẫu Camry  Đài Loan vào nước ta.

Tuy nhiên, Thông tư 20 cũng để lại một khe cửa hẹp khiến các cơ sở kinh doanh ô tô có thể lách luật khi không hề đề cập đến những quy định về xe cũ. Do đó, các showroom kinh doanh xe nhập đã chuyển sang bán xe mới qua đường tặng, biếu hoặc xe lướt. Những mẫu xe lướt là loại xe đã chạy 10.000 km hoặc 6 tháng tại thị trường nước ngoài thì khi được nhập về Việt Nam sẽ được liệt vào hàng xe cũ. Thậm chí, ở Mỹ còn hình thành dịch vụ đứng tên để mua xe và chạy giúp đủ số km rồi mới chuyển về Việt Nam.

Con đường xe nhập này được duy trì từ năm 2011 đến năm 2016 kể cả dòng xe nhập phổ thông đến siêu xe hay xe hạng sang. Tuy nhiên, cùng với đó, lượng xe lắp ráp nội địa phổ thông cũng dần phát triển cả về số lượng và chất lượng giúp khách hàng có nhiều lựa chọn hơn.

III. Nghị định 116/2017

Ô tô nhập khẩu và "Con đường chông gai" vào Việt Nam trong 2 thập kỉ qua 2

Thông tư 20 bắt đầu hết hiệu lực từ ngày 1/7/2016

Theo quy định tại Luật đầu tư “tất cả điều kiện kinh doanh được quy định tại cấp thông tư nếu không được nâng cấp thành nghị định sẽ hết hiệu lực” thì Thông tư 20 bắt đầu hết hiệu lực từ ngày 1/7/2016. Sau thời điểm này một “cuộc chiến” giữa các showroom chính hãng và tư nhân đã nổ ra, nhằm tranh giành quyền lợi và thị phần.

Thông tư 20 kết thúc và các showroom chính hãng ủng hộ một hình thức thay thế khác dù hạn chế xe nhập khẩu cũng vẫn đảm bảo chất lượng xe cho khách hàng. Trong khi đó, nhóm cá nhân nhỏ, lẻ cho rằng cần phải gỡ bỏ những quy định này, đó là vi phạm Luật cạnh tranh. Phần lớn các showroom kinh doanh xe nhập lướt sau đó đã đóng cửa, tạm dừng nhập xe hoặc chuyến hướng sang buôn bán xe cũ trong nước.

Chính phủ đến cuối tháng 10 năm nay đã mới ban hành Nghị định 116/2017 quy định cụ thể hơn về điều kiện kinh doanh nhập khẩu, sản xuất xe hơi. Theo đánh giá, đây thực chất là một Nghị định nâng cấp hoàn chỉnh hơn của Thông tư 20 khi yêu cầu đối với cả xe nhập cũ và mới.

Con đường kinh doanh xe nhập mới/xe nhập lướt của các showroom nhỏ lẻ tự phát chính thức chấm hết sau quy định này. Tuy nhiên, nhiều đại lý chính hãng thậm chí cũng có thể gặp khó khăn khi chưa có những hướng dẫn cụ thể.

Các chuyên gia đánh giá, trong công cuộc thiết lập hàng rào phi thuế quan nhằm mục đích hạn chế xe nhập đồng thời bảo hộ ngành ô tô lắp ráp nội địa thì đây là bước phát triển cao nhất.

IV. Các đề xuất thuế mới

Sau khi dòng xe nhập khẩu chính hãng đã vượt qua được tất cả những rào cản về thuế nhập khẩu, Nghị định, Thông tư thì còn cửa ải cuối cùng là thuế tiêu thụ đặc biệt nữa. Đặc biệt là thuế TTĐB mới bắt đầu có hiệu lực từ năm 2018 của Bộ Tài chính.

Trong khi xe nhập chật vật tìm đường vào Việt Nam thì xe lắp ráp lại được hưởng một khoản lớn nhờ không phải nộp thuế TTĐB. Điều này sẽ khiến giá xe lắp ráp nội địa rẻ hơn dòng xe nhập đáng kể – tiền đề thu hút khách hàng để mở rộng thị phần.

Bộ Tài chính bên cạnh đó còn đề xuất nếu doanh nghiệp đạt đủ sản lượng quy định sẽ miễn thuế nhập khẩu cho phần lớn linh kiện quan trọng. Tuy nhiên, dường như chỉ có 3 ông lớn của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam hiện có thể đáp ứng được yêu cầu này.  Giá xe có thể sẽ có sự chênh lệch lớn với ưu đãi này, xe nhập nguyên chiếc có thể sẽ rất khó để cạnh tranh.

Theo tin tức ô tô, cách tính thuế nhập khẩu ô tô cũ sau đề xuất mới của Bộ có thể khiến tăng hàng chục nghìn USD. Theo đó, cách tính giá xe mới là 150% x Giá xe A + 10.000 USD thay vì tính Giá A + 5.000 USD như trước đây.

Dòng xe nhập khẩu nguyên chiếc cũ hoặc mới với những rào cản trên sau khi về nước đều đội giá lên rất nhiều. Hiện tại, tính trung bình, giá xe ô tô ở Việt Nam cao gấp 2,5 đến 3 lần giá xe ô tô ở Mỹ. Giá xe trên thị trường hiện nay biến đổi rất khó kiểm soát, nhất là sau khi những chính sách mới được áp dụng

Nguồn: banxehoi.com

NHẬP KHẨU Ô TÔ VỀ VIỆT NAM : Không thiếu rào cản
5 (100%) 1 vote
Tinotos.com Hiện Cần hợp tác cùng phát triển Website với các Biên tập Viên Viết bài, Dịch bài về lĩnh vực ô tô * Chi tiết vui lòng liên hệ : tintotos.com@gmail.com